पुणे : राज्य सरकारने आपल्या प्रमुख मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहिन योजनेअंतर्गत 1.66 कोटी लाभार्थींना अंतिम रूप दिले आहे आणि राज्यव्यापी पडताळणी आणि अनिवार्य ई-केवायसी व्यायाम पूर्ण केल्यानंतर सुमारे 66 लाख लोकांना वगळले आहे.महिला आणि बाल विकास (WCD) विभागाने शनिवारी पुष्टी केली की, आर्थिक मदतीचा जूनचा हप्ता सर्व पात्र महिलांच्या खात्यात आधीच जमा झाला आहे.अपात्र किंवा डुप्लिकेट लाभार्थी ओळखण्यासाठी आणि केवळ पात्र महिलांनाच 1,500 रुपयांची मासिक मदत मिळत राहतील याची खात्री करण्यासाठी लाभार्थ्यांच्या नोंदींची छाननी आणि इलेक्ट्रॉनिक नो युवर कस्टमर (ई-केवायसी) यांचा समावेश असलेल्या पडताळणीचा उपक्रम हाती घेण्यात आला.अशी माहिती महिला व बालविकास राज्यमंत्री मेघना साकोरे-बोर्डीकर यांनी दिली TOI व्यायाम पूर्ण झाला आहे आणि लाभार्थी डेटाबेस अंतिम झाला आहे.“सर्व पडताळणी आणि ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण झाल्या आहेत. छाननीनंतर, पात्र लाभार्थ्यांची अंतिम संख्या 1.66 कोटी आहे. सुमारे 66 लाख लाभार्थींनी अनिवार्य ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण केली नाही म्हणून त्यांना वगळण्यात आले. जूनचा हप्ता सर्व लाभार्थ्यांच्या खात्यात जमा झाला आहे,” असे सहकारी म्हणाले.त्या म्हणाल्या की, पडताळणीमध्ये लाभार्थी सरकारी कर्मचारी, आयकर भरणारे किंवा इतर सरकारी योजनांचे प्राप्तकर्ते आहेत की नाही हे तपासणे देखील समाविष्ट होते, ज्यामुळे ते अपात्र ठरले. “डेटाबेसमध्ये ओळखले गेलेले पुरुष लाभार्थी देखील काढले गेले,” ती पुढे म्हणाली.साकोरे-बोर्डीकर पुढे म्हणाले TOI काही खऱ्या प्रकरणांमध्ये, महिलांनी जिल्हा महिला आणि बाल विकास अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधला होता आणि पडताळणीदरम्यान तांत्रिक अडचणींमुळे त्यांना लाभार्थी यादीतून काढून टाकले जात नाही याची खात्री केली होती.28 जून 2024 रोजी सुरू करण्यात आलेली, मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहिन योजना 21 ते 65 वर्षे वयोगटातील पात्र महिलांना थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) द्वारे दरमहा रु. 1,500 प्रदान करते ज्यांचे वार्षिक कौटुंबिक उत्पन्न रु. 2.5 लाखांपेक्षा जास्त नाही. हा महायुती सरकारच्या प्रमुख कल्याणकारी कार्यक्रमांपैकी एक आहे आणि राज्याच्या समाजकल्याणावरील खर्चाचा महत्त्वपूर्ण वाटा आहे.आर्थिक सहाय्य प्राप्त करणाऱ्या अपात्र लाभार्थींबद्दल चिंता व्यक्त केल्यानंतर लाभार्थी डेटाबेसचे अंतिम रूप देणे हे वर्षभर चाललेल्या पडताळणीच्या कार्याचा कळस आहे. यापूर्वी, डब्ल्यूसीडी विभागाने सांगितले होते की 2.63 कोटी महिलांनी योजनेअंतर्गत नोंदणी केली होती, त्यापैकी 2.47 कोटी पात्र आढळले आणि त्यांना लाभ मिळू लागला.डुप्लिकेट आणि अपात्र लाभार्थ्यांना काढून टाकण्यासाठी आणि भविष्यातील वितरणासाठी सत्यापित डेटाबेस तयार करण्यासाठी त्यानंतरचे ई-केवायसी आणि पात्रता पडताळणी व्यायाम हाती घेण्यात आला. ज्या महिलांनी ई-केवायसी पूर्ण केले नाही, ज्यांचे वार्षिक कौटुंबिक उत्पन्न विहित मर्यादेपेक्षा जास्त आहे, सरकारी कर्मचारी आणि त्यांचे कुटुंबातील सदस्य, आयकर भरणारे आणि पात्रता निकषांची पूर्तता न करणाऱ्या इतर अर्जदारांची ओळख पटवण्यासाठी आधार प्रमाणीकरण आणि लाभार्थी नोंदींची छाननी या प्रक्रियेत समाविष्ट आहे.नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक (CAG) ने महाराष्ट्राच्या 2024-25 च्या आर्थिक लेखापरीक्षणात केलेल्या निरीक्षणानंतर ही योजना देखील छाननीत आली. CAG ने लाडकी बहिन योजनेंतर्गत अर्थसंकल्पीय अंदाज आणि खर्च व्यवस्थापनातील त्रुटी दर्शवल्या, ज्यात मंजूर अर्थसंकल्पीय तरतुदीपेक्षा 3,541 कोटी रुपये खर्च केले गेले. लेखापरीक्षणाने लाभार्थी पडताळणी, आर्थिक नियंत्रणे आणि खर्चाचे निरीक्षण मजबूत करण्याची शिफारस केली आहे जेणेकरून मदत केवळ पात्र महिलांपर्यंत पोहोचेल.अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, पडताळणीची प्रक्रिया पूर्ण केल्यामुळे लाभार्थींचा एक वैध डेटाबेस तयार झाला आहे जो आता योजनेअंतर्गत भविष्यातील सर्व पेमेंटसाठी आधार म्हणून काम करेल.

पुणे: महाराष्ट्राच्या ऐतिहासिक लोहगड किल्ल्यावरील व्हायरल झालेल्या व्हिडिओने संरक्षित वारसा स्थळांवर पर्यटकांच्या वर्तनावर पुन्हा एकदा वाद सुरू झाला आहे.या क्लिपमध्ये किल्ल्याच्या तटबंदीवर कथितपणे सिगारेट ओढल्याबद्दल दिल्लीतील पर्यटकांच्या एका गटाशी सामना करताना एक स्थानिक व्यक्ती दाखवत आहे, या घटनेने सोशल मीडियावर व्यापक चर्चा सुरू झाली आहे.1-मिनिट-46-सेकंदाच्या व्हिडिओमध्ये स्थानिक रहिवासी ऐतिहासिक स्मारकावर धूम्रपान करताना दिसल्यानंतर तरुण पुरुष आणि महिलांचा समावेश असलेल्या गटाची चौकशी करताना दाखवले आहे. व्हिडिओमध्ये, तो माणूस अभ्यागतांना विचारतो ज्यांनी त्यांना किल्ल्यावर धूम्रपान करण्याची परवानगी दिली होती आणि त्यांना त्या जागेच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचा आदर करण्याचे आवाहन केले.या गटाने स्थानिक रहिवाशांना सांगितले की त्यांना किल्ल्यावर धूम्रपान करण्यास मनाई आहे याची माहिती नाही.“तुम्ही मंदिरात धुम्रपान कराल का? हा किल्ला आमचा मंदिर आहे,” तो व्हायरल क्लिपमध्ये ग्रुपला सांगताना ऐकू येत आहे.सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर हा व्हिडिओ व्हायरल झाला असून त्यावर प्रतिक्रियांचा पूर आला आहे. अनेक वापरकर्त्यांनी स्थानिक रहिवाशांचे बोलणे आणि वारसा स्थळाचे संरक्षण केल्याबद्दल प्रशंसा केली, तर इतरांनी सांगितले की पर्यटकांना संरक्षित स्मारकांच्या नियमांबद्दल अधिक जागरूक केले पाहिजे.एका यूजरने लिहिले की, “जनतेचे रक्षण करण्यासाठी लोकांनी येथे जीव घातला आहे. सर्व ऐतिहासिक आणि धार्मिक स्थळांचा आदर केला पाहिजे. हे कोणालाही शिकवण्याची गरज नाही.”दुसऱ्याने लिहिले, “महाराष्ट्रातील कोणत्याही किल्ल्यावर धूम्रपान किंवा मद्यपान करण्यास परवानगी नाही आणि ही एक चांगली प्रथा आहे.. लोकांनी त्याचा आदर केला पाहिजे.”जरी अभ्यागत अनेकदा दावा करतात की ते ऐतिहासिक स्थळांवरील निर्बंधांबद्दल अनभिज्ञ आहेत, भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण (ASI) ने संरक्षित स्मारकांसाठी स्पष्ट नियम घालून दिले आहेत.ASI नियमांनुसार, संरक्षित स्मारकांमध्ये तंबाखूजन्य पदार्थ, गुटखा, पान मसाला, सिगारेट, दारू आणि इतर मादक पदार्थांचे सेवन किंवा बाळगण्यास मनाई आहे. अभ्यागतांना अशा ठिकाणी मॅच, लाइटर, मेणबत्त्या किंवा इतर ज्वलनशील साहित्य घेऊन जाण्याची परवानगी नाही.नाव कोरून, पृष्ठभाग स्क्रॅच करून किंवा कोणतेही नुकसान करून, अशा कृत्यांमुळे लागू कायद्यांतर्गत दंडात्मक कारवाई करून स्मारकाच्या भिंती खराब करणे देखील ASI प्रतिबंधित करते.

पुणे : शिवाजीनगर वेधशाळेने 1901 मध्ये नोंदवण्यास सुरुवात केल्यापासूनचा जुलैचा सर्वात ओलावा नोंदवला आहे, 1 ते 28 जुलै दरम्यान पाऊस 508.9 मिमीपर्यंत पोहोचला आहे, ज्याने 1907 मध्ये स्थापित केलेल्या 508.5 मिमीच्या मागील जुलैच्या विक्रमाला मागे टाकले आहे, असे भारतीय हवामानशास्त्र विभाग (IMD) अधिकाऱ्यांनी बुधवारी सांगितले.आयएमडीचे शास्त्रज्ञ एसडी सानप यांनी सांगितले की, 2026 चा एकूण पाऊस आता वेधशाळेत जुलैमध्ये नोंदवलेला सर्वात जास्त पाऊस आहे, ज्यामुळे 119 वर्षांचा विक्रम संपुष्टात आला.महिनाभर अनुकूल हवामान प्रणालीमुळे अभूतपूर्व पाऊस सुरू झाला. “बहुतांश पावसाची नोंद 1-8 जुलै दरम्यान करण्यात आली, जेव्हा बंगालच्या उपसागरातील दाब, ऑफशोअर ट्रफ आणि 21°N च्या आसपास पूर्व-पश्चिम शिअर झोन यांनी एकत्रितपणे पुणे शहर आणि जिल्ह्यात व्यापक पावसासाठी अत्यंत अनुकूल परिस्थिती निर्माण केली,” सानप म्हणाले.9 ते 15 जुलै दरम्यान पर्जन्यमानाचा वेग थोडासा कमी झाला, परंतु बंगालच्या उपसागरावरील दुसऱ्या प्रणालीमुळे मान्सूनची स्थिती पुन्हा वाढली. “त्यानंतर, आणखी एक पश्चिमेकडे सरकणारी प्रणाली आणि नैऋत्य राजस्थान आणि लगतच्या प्रदेशांवरील कमी दाबाच्या क्षेत्रामुळे मान्सूनचा प्रवाह आणि ओलावा वाढला, परिणामी पुणे आणि घाट भागात अतिरिक्त पाऊस झाला,” सानप म्हणाले.IMD च्या मते, महाराष्ट्रावर जुलै महिन्यात चार कमी-दाब प्रणालींचा प्रभाव पडला, ज्यामध्ये दोन उदासीनता, एक चांगले चिन्हांकित कमी-दाब क्षेत्र आणि जमिनीवरील एक कमी दाब क्षेत्र समाविष्ट आहे. “जूनमध्ये कोणतीही कमी-दाब प्रणाली तयार झाली नाही. सर्व चार प्रणाली जुलैमध्ये उद्भवल्या आणि एकत्रितपणे अपवादात्मक आर्द्र महिन्यात योगदान दिले,” सानप म्हणाले.विक्रमी पाऊस होऊनही, येत्या काही दिवसांत ओले हवामान कमी होण्याची अपेक्षा आहे. IMD ने पुणे शहरात पुढील तीन दिवस हलक्या ते मध्यम पावसाचा अंदाज वर्तवला आहे, ओडिशा आणि लगतच्या प्रदेशांवरील सध्याचे नैराश्य पश्चिमेकडे सरकल्यामुळे आठवड्याच्या शेवटी पाऊस कमी होण्याची शक्यता आहे.अलिकडच्या काही वर्षांमध्ये जुलैमध्ये सरासरीपेक्षा जास्त पावसाची नोंद झाली असली तरी, या वर्षीच्या एकूण पावसाची बरोबरी झाली नाही. IMD डेटाने जुलै 2006 मध्ये 404.9 मिमी, 2024 मध्ये 394 मिमी आणि 2022 मध्ये 386.2 मिमी पाऊस दर्शविला आहे. व्हॅगरीज ऑफ वेदर ब्लॉगद्वारे संकलित केलेल्या डेटाने जुलै 2019 मध्ये 369.1 मिमी पाऊस दर्शविला आहे.

पुणे: या महिन्याच्या सुरुवातीला मोशी कचरा-ते-ऊर्जा प्लांट कोसळून झालेल्या जीवघेण्या जखमा झालेल्या दोन 36 वर्षीय पुरुषांना डॉक्टर “चमत्कारिक” पुनर्प्राप्ती म्हणत आहेत. मेडिकोव्हर हॉस्पिटलमध्ये जवळजवळ तीन आठवड्यांच्या प्रगत बहु-विषय ट्रॉमा केअरनंतर, दोन्ही वाचलेल्यांना स्थिर करण्यात आले आहे आणि त्यांना डिस्चार्ज देण्यात आला आहे.ढिगाऱ्याखालून बाहेर काढल्यानंतर या दोन रुग्णांना ९ जुलै रोजी गंभीर पॉलीट्रॉमासह दाखल करण्यात आले होते. राऊत असे वाचलेल्यांपैकी एकाला इमारत कोसळल्यानंतर सुमारे 14 तासांनी ढिगाऱ्यातून बाहेर काढण्यात आले.परीक्षेची आठवण करून देताना राऊत म्हणाले, “मी जेवण करत असताना अचानक सर्व काही हलू लागले. मला वाटले हा भूकंप आहे. काही क्षणातच ढिगाऱ्याचा एक मोठा ढीग कोसळला आणि मला अडकवले. मी 14 तास दफन केले, मी जगेन की नाही हे अनिश्चित होते. बचाव पथक आणि वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांचे आभार, मला आयुष्यात दुसरी संधी मिळाली आहे.”आगमनानंतर राऊत यांची प्रकृती चिंताजनक होती, त्यात त्यांच्या डाव्या मांडीला मोठी उघडी जखम, कवटी आणि कपाळ फ्रॅक्चर, डाव्या हाताला कंडराला दुखापत आणि कमरेच्या मणक्याचे फ्रॅक्चर होते.ऑर्थोपेडिक्स, प्लास्टिक सर्जरी, न्यूरोसर्जरी, क्रिटिकल केअर, नेफ्रोलॉजी आणि गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजीमधील तज्ञांचा समावेश असलेल्या बहु-विद्याशाखीय टीमने काही मिनिटांत आपत्कालीन व्यवस्थापन सुरू केले. ऑर्थोपेडिक सर्जन डॉ राहुल दुला गागरे आणि प्लास्टिक सर्जन डॉ दीपक सदाशिव पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली राऊत यांच्यावर अनेक टप्प्यांत शस्त्रक्रिया झाल्या. यामध्ये इमर्जन्सी जखमेचे डिब्राइडमेंट, व्हॅक्यूम-असिस्टेड क्लोजर (VAC) थेरपी आणि सॉफ्ट टिश्यू पुनर्बांधणीसाठी बायोडिग्रेडेबल टेम्पोरायझिंग मॅट्रिक्स (BTM) वापरणे समाविष्ट होते.“रुग्ण 9 जुलै ते 12 जुलै या कालावधीत ICU मध्ये होता, त्याला सतत देखरेख आणि रक्त संक्रमण होत होते,” डॉ गागरे म्हणाले. “स्थिर सुधारणा आणि गहन फिजिओथेरपीनंतर, त्यांना आज (29 जुलै) स्थिर प्रकृतीत डिस्चार्ज देण्यात आला.”पाटील नावाच्या दुसऱ्या वाचलेल्या व्यक्तीला अशाच त्रासदायक पुनर्प्राप्तीचा सामना करावा लागला. त्यांना तात्काळ गंभीर काळजी घेणे आवश्यक होते आणि ते १५ जुलैपर्यंत आयसीयूमध्ये होते. आवश्यक शस्त्रक्रिया आणि पुनर्वसन केल्यानंतर मंगळवारी त्यांना डिस्चार्ज देण्यात आला.पाटील म्हणाले, “घटना इतक्या अचानक घडल्या की आमच्यापैकी कोणालाच प्रतिक्रिया द्यायला वेळ मिळाला नाही.” “आपत्कालीन शस्त्रक्रियांपासून ते पुनर्वसनापर्यंत, वैद्यकीय संघाचे कौशल्य आणि प्रोत्साहनामुळे मला बरे होण्यास मदत झाली. मी जिवंत असल्याचे भाग्यवान समजतो.”डॉ. पाटील म्हणाले की, मऊ ऊतींचे व्यापक नुकसान करण्यासाठी आधुनिक जखमेच्या व्यवस्थापन पद्धतींची आवश्यकता आहे. “व्हीएसी थेरपी आणि बीटीएम ऍप्लिकेशन सारख्या तंत्रांमुळे ऊतक बरे होण्यास मदत होते आणि रुग्णांच्या दीर्घकालीन कार्यात्मक पुनर्प्राप्तीसाठी योगदान देतील,” त्यांनी एड.रुग्णालयाच्या क्रिटिकल केअर टीमने सांगितले की, विशिष्टांमध्ये अखंड समन्वयाने वेळेवर हस्तक्षेप आणि गुंतागुंत कमी करणे सुनिश्चित केले. डॉक्टरांनी जोडले की वाचलेल्यांची यशस्वी पुनर्प्राप्ती जलद बचाव, लवकर आघात मूल्यांकन आणि उच्च-प्रभाव असलेल्या शहरी आपत्तींचे व्यवस्थापन करण्यासाठी एकात्मिक विशेषज्ञ काळजीचे महत्त्वपूर्ण महत्त्व अधोरेखित करते.

टीमने लडाखमधील ओल्ड लेडी स्पायडर गुहेतून उत्खनन केलेल्या प्राचीन मानवी अवशेषांमधील जीनोम विस्तृत डीएनए डेटाचे विश्लेषण केले, समुद्रसपाटीपासून सुमारे 4,000 मीटर उंचीवर.

टीमने लडाखमधील ओल्ड लेडी स्पायडर गुहेतून उत्खनन केलेल्या प्राचीन मानवी अवशेषांमधील जीनोम विस्तृत डीएनए डेटाचे विश्लेषण केले, समुद्रसपाटीपासून सुमारे 4,000 मीटर उंचीवर.

टीमने लडाखमधील ओल्ड लेडी स्पायडर गुहेतून उत्खनन केलेल्या प्राचीन मानवी अवशेषांमधील जीनोम विस्तृत डीएनए डेटाचे विश्लेषण केले, समुद्रसपाटीपासून सुमारे 4,000 मीटर उंचीवर.

टीमने लडाखमधील ओल्ड लेडी स्पायडर गुहेतून उत्खनन केलेल्या प्राचीन मानवी अवशेषांमधील जीनोम विस्तृत डीएनए डेटाचे विश्लेषण केले, समुद्रसपाटीपासून सुमारे 4,000 मीटर उंचीवर.

टीमने लडाखमधील ओल्ड लेडी स्पायडर गुहेतून उत्खनन केलेल्या प्राचीन मानवी अवशेषांमधील जीनोम विस्तृत डीएनए डेटाचे विश्लेषण केले, समुद्रसपाटीपासून सुमारे 4,000 मीटर उंचीवर.

पुणे : ओल्ड लेडी स्पायडर गुहेतून घेतलेल्या प्राचीन डीएनएने लडाखमधील समुद्रसपाटीपासून 4,000 मीटर उंचीवर असलेल्या दफनभूमीने अशी लोकसंख्या ओळखली आहे जी आता अस्तित्वात नाही.सुमारे 1,450 वर्षांपूर्वी येथे अंत्यसंस्कार झालेल्या दहा लोकांचे वंशज अर्धे तिबेटी आणि अर्धे उत्तर भारतीय होते. हे संयोजन आता दक्षिण आशियाई लोकांमध्ये जवळजवळ ऐकलेले नाही. संशोधकांनी सांगितले की, दोन पूर्वज सुमारे 2,800 वर्षांपूर्वी, या पर्वतांवरील संपर्काच्या कोणत्याही लिखित नोंदीपूर्वी शतकानुशतके एकत्र आले होते.सायन्स ॲडव्हान्सेसमध्ये प्रकाशित झालेले निष्कर्ष, हिमालय हा मानवी स्थलांतर आणि परस्परसंवादासाठी सक्रिय कॉरिडॉर असल्याचा आतापर्यंतचा सर्वात मजबूत पुरावा आहे.हार्वर्ड मेडिकल स्कूल, ब्रॉड इन्स्टिट्यूट ऑफ एमआयटी आणि हार्वर्ड, कॉलेज डी फ्रान्स, डेक्कन कॉलेज पोस्ट ग्रॅज्युएट अँड रिसर्च इन्स्टिट्यूट, पुणे, कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, सांताक्रूझ आणि युरोप, युनायटेड स्टेट्स आणि भारतातील इतर अनेक संस्थांच्या शास्त्रज्ञांनी संशोधनासाठी सहकार्य केले.डेक्कन कॉलेजच्या सह-वरिष्ठ लेखिका वीणा मुश्रीफ त्रिपाठी म्हणाल्या, “लोकसंख्या हिमालयाच्या पलीकडे कशी हलली आणि स्थायिक झाली याबद्दलची आमची समज या अभ्यासामुळे बदलते आणि लडाखची वैविध्यपूर्ण संस्कृतींची बैठक बिंदू म्हणून भूमिका अधोरेखित होते.”प्राचीन डीएनएच्या कमतरतेमुळे लोकसंख्येच्या इतिहासाची पुनर्रचना करणे दक्षिण आशियातील इतर प्रदेशांपेक्षा कठीण आहे. प्रगत अनुवांशिक मॉडेलिंगचा वापर करून, संशोधकांनी अंदाज लावला की हे मिश्रण प्रथम व्यक्तीच्या तारखेच्या किमान 50 पिढ्या आधी सुमारे 2,800 वर्षांपूर्वी झाले. त्यातून शतकानुशतके टिकून राहिलेला स्थिर हिमालयीन समुदाय निर्माण झाला.मार्क लिपसन, हार्वर्ड मेडिकल स्कूल आणि ब्रॉड इन्स्टिट्यूटमधील लोकसंख्या अनुवांशिकशास्त्रज्ञ, अभ्यासाचे सह-वरिष्ठ लेखक, म्हणाले की जीनोम अशी लोकसंख्या प्रकट करतात जी यापूर्वी कधीही दस्तऐवजीकरण केलेली नव्हती. “दुर्गम भिंत म्हणून काम करण्याऐवजी, हिमालयाने तिबेट पठार आणि दक्षिण आशियातील लोकांमध्ये वारंवार संवाद साधला,” तो पुढे म्हणाला.या शोधाने दक्षिण आशियाई पुरातत्वशास्त्रातील एक मोठी पोकळी भरून काढली कारण या प्रदेशातील प्राचीन डीएनए अपवादात्मकरीत्या दुर्मिळ आहे. उष्ण हवामानामुळे सामान्यतः डीएनएचा ऱ्हास होतो, ज्यामुळे लोकसंख्येच्या सुरुवातीच्या इतिहासाची पुनर्रचना करण्यासाठी हिमालयातील सु-संरक्षित प्राचीन जीनोम मौल्यवान बनतात.“हे कार्य पुरातत्वशास्त्राला प्राचीन DNA सोबत जोडण्याचे महत्त्व दर्शविते. निष्कर्षांवरून असे दिसून आले आहे की लडाख हा एक महत्त्वाचा क्रॉसरोड होता जिथे लोक, संस्कृती आणि कल्पना रेशीम मार्ग प्रसिध्द होण्याच्या खूप आधी एकत्र आल्या होत्या,” त्रिपाठी पुढे म्हणाले.अभ्यासात पुरातत्वीय पुरावे अत्याधुनिक जीनोम सिक्वेन्सिंगसह एकत्रित केले गेले आणि पुरातत्व, मानववंशशास्त्र आणि अनुवांशिक तज्ज्ञांचा समावेश आहे.ज्येष्ठ लेखकांमध्ये हार्वर्ड मेडिकल स्कूल आणि ब्रॉड इन्स्टिट्यूटचे डेव्हिड रीच, प्राचीन DNA मधील जगातील आघाडीचे तज्ञ आणि मध्य आशियातील पुरातत्व आणि इतिहासावरील अधिकार असलेल्या Collège de France चे Frantz Grenet यांचा समावेश आहे.लडाखने दक्षिण आशिया, मध्य आशिया आणि तिबेट पठार यांना गतिशीलता, व्यापार आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाणीच्या दीर्घकालीन नेटवर्कद्वारे जोडल्याचा पुरातत्वीय पुरावा देखील या निष्कर्षांवरून बळकट होतो.लेखकांचा असा विश्वास आहे की हिमालय आणि भारतीय उपखंडात प्राचीन डीएनए संशोधनाचा विस्तार केल्याने अनेक पूर्वी अज्ञात लोकसंख्या उघड होऊ शकते आणि आशियातील प्रागैतिहासिक स्थलांतराची समज बदलू शकते.