AAP, तज्ञांनी नागरी शाळांच्या खाजगीकरणाचा निषेध केला

पुणे : आम आदमी पक्षाच्या (आप) राज्य युनिटने कॅबिनेट मंत्री चंद्रकांत पाटील यांना उत्तरेकडील राज्यातील विकसित महापालिका शाळा पाहण्यासाठी पुण्याहून पंजाबला जाण्यासाठी विमानाचे तिकीट खरेदी करण्याची ऑफर दिली आहे.नुकतेच पिंपरी चिंचवड येथे एका कार्यक्रमादरम्यान पत्रकारांशी बोलताना पाटील म्हणाले होते, “पालकांना खाजगी शाळा हव्या आहेत. एखाद्या खाजगी शिक्षण संस्थाने नागरी शाळा चालवायला पुढे आल्यास आम्ही अटी व शर्तींचा विचार करू. काही सरकारी शाळांचा विलक्षण विकास झाला आहे. मात्र, नागरी शिक्षणात एकंदरीत सुधारणा मोठ्या प्रमाणावर होताना दिसत नाही.”AAP पक्षाच्या सदस्यांनी असेही म्हटले आहे की पंजाब सरकार आणि AAP अंतर्गत पूर्वीच्या दिल्ली सरकारने हजारो नागरी शाळांचा पूर्णपणे कायापालट केला आहे. NITI आयोगाच्या राष्ट्रीय सर्वेक्षणात पंजाबच्या सरकारी शाळा देशात पहिल्या क्रमांकावर आहेत. दिल्लीतील आप सरकारच्या कार्यकाळात, 3,00,000 हून अधिक विद्यार्थ्यांनी खाजगी शाळा सोडल्या आणि महापालिका शाळांमध्ये प्रवेश घेतला. तज्ज्ञांनी शैक्षणिक सुधारणा मॉडेलची जागतिक स्तरावर प्रशंसा केली आहे, असेही ते म्हणाले.महाराष्ट्रातील महापालिका शाळांच्या खासगीकरणाला चालना देण्याऐवजी मंत्र्यांनी स्वतः जाऊन यश पाहावे, असे ते म्हणाले.नेते आणि अधिकाऱ्यांनी सरकारी शिक्षण व्यवस्थेचे खाजगीकरण करण्यापेक्षा त्यात सुधारणा करण्याचा प्रयत्न करावा, असे शैक्षणिक तज्ज्ञांनी सांगितले. पुरेसा बजेट आणि प्रशिक्षित मनुष्यबळ उपलब्ध करून देणे यासारखी पावले नागरी शिक्षणाची पातळी वाढवण्यासाठी आवश्यक आहेत.आप सदस्य अभिजित मोरे म्हणाले, “सरकारी शाळा खाजगी पक्षांच्या ताब्यात देऊ नयेत. त्याऐवजी प्रशासनाने नागरी शाळांच्या पायाभूत सुविधा मजबूत करण्यावर भर द्यावा.”TOI पाटील यांच्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला, मात्र ते प्रतिक्रिया देण्यासाठी उपलब्ध झाले नाहीत. त्यांचे पदाधिकारी म्हणाले, “त्यांना या विषयावर बोलणे आवडणार नाही. तसेच, ते सध्या राज्य विधानसभेच्या अधिवेशनात व्यस्त आहेत.पुणे महापालिकेच्या (पीएमसी) भाजपच्या नेतृत्वाखालील स्थायी समितीने पाच सरकारी शाळा खासगी संस्थेला देण्याच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली आहे. पीएमसी संस्थेला निधी देखील देईल, ज्याला प्रति विद्यार्थी प्रति वर्ष रु. 25,000 मिळतील. अंदाजे 4,500 विद्यार्थ्यांवर आधारित नागरी वार्षिक खर्च 11.3 कोटी रुपये असेल.तज्ञ बोलामहाराष्ट्रातील अनेक सरकारी शाळा वचनबद्ध शिक्षक आणि मजबूत समुदायाच्या सहभागामुळे खाजगी शाळांना मागे टाकतात, हे सिद्ध करतात की सार्वजनिक संस्था पाठबळ मिळाल्यावर दर्जेदार शिक्षण देऊ शकतात. खाजगीकरण हा खऱ्या समस्यांकडे दुर्लक्ष करण्याचा सर्वात सोपा मार्ग आहे. उच्च अर्थसंकल्पीय वाटप, उत्तम शिक्षक भरती, सुधारित पायाभूत सुविधा आणि मोठ्या लोकसहभागाची शिक्षणासाठी गरज आहे. क्लस्टर शाळांसारखे उपाय काही क्षेत्रांमध्ये कार्य करू शकतात, परंतु कोणतेही धोरण एकसमान लागू केले जाऊ नये. वैयक्तिक शाळा आणि समुदायांच्या गरजेनुसार उपाय तयार केले पाहिजेत.– दिनकर टेमकर, माजी प्राथमिक शिक्षण संचालक आणि एससीईआरटीचे माजी संचालकसरकारी शाळा निकृष्ट दर्जाचे शिक्षण देतात या मंत्र्यांच्या विधानाला आमचा तीव्र विरोध आहे. निष्कर्ष कोणत्या आधारावर काढला गेला? सरकारी शाळांची नियमितपणे तपासणी व देखरेख केली जाते, पण राज्याने खासगी शाळांचे असेच मूल्यांकन केले आहे का? राज्याला चांगले शैक्षणिक निकाल हवे असतील, तर त्यांनी प्रथम पुरेसे शिक्षक आणि पायाभूत सुविधा उपलब्ध करून दिल्या पाहिजेत. अनेक वर्गांमध्ये अनेक विषय हाताळणाऱ्या एका शिक्षकाकडून दर्जेदार शिक्षण देण्याची अपेक्षा कशी करता येईल? नागरी शाळा समाजातील सर्वात गरीब आणि सर्वात असुरक्षित घटकांना सेवा देतात. खाजगीकरणामुळे शिक्षण अधिक महाग आणि कमी सुलभ होईल. सार्वजनिक शिक्षणाला कमी निधी देणे आणि नंतर निकृष्ट दर्जासाठी शाळांना दोष देणे हे अयोग्य आहे. राज्याने सार्वजनिक शाळांना बळकट केले पाहिजे, त्यांना कमकुवत करू नये.-विजय कोंबे, महाराष्ट्र राज्य प्राथमिक शिक्षक समितीचे प्रदेशाध्यक्षराज्यघटना आणि शिक्षण हक्क कायदा (आरटीई) यांनी शिक्षण देण्याची जबाबदारी राज्यावर टाकली आहे, जी नंतर टाळत आहे. सरकारी शाळा बळकट करण्याऐवजी खासगीकरणाकडे राज्याची वाटचाल सुरू आहे. खाजगी व्यवस्थापन हे शेवटी आर्थिक विचारांवर आधारित असतात. ग्रामीण भागातील गरीब विद्यार्थ्यांच्या गरजांना प्राधान्य देण्यासाठी त्यांना थोडेसे प्रोत्साहन दिले जात नाही. केंद्र आणि राज्य अर्थसंकल्पातील तुलनेने अल्प वाटा शिक्षणासाठी देतात. खराब निकालासाठी सरकारी शाळांना दोष देण्याआधी, शिक्षणातील गुंतवणूक वाढली पाहिजे, पुरेसे शिक्षक आणि पायाभूत सुविधा उपलब्ध करून दिल्या पाहिजेत आणि गुणवत्ता सुधारण्यासाठी काम केले पाहिजे.-महेंद्र गणपुले, महाराष्ट्र शाळा मुख्याध्यापक महासंघाचे प्रवक्तेकाही शाळांना स्थानिक खाजगी व्यवस्थापनाकडे सोपवण्याची कल्पना प्रायोगिक तत्त्वावर घटनात्मक चौकटीत शोधली जाऊ शकते, RTE नियमांचे उल्लंघन न करता किंवा शिक्षणाप्रतीची जबाबदारी न सोडता. तथापि, तो एक ना-नफा उपक्रम राहील आणि शिक्षणाची प्रवेश, समानता आणि गुणवत्तेशी तडजोड होणार नाही याची खात्री करण्यासाठी हे केवळ स्पष्ट सुरक्षिततेसह केले पाहिजे. महाराष्ट्राला सरकारी अनुदानित आणि खाजगी व्यवस्थापित शाळांचा वारसा आहे ज्यामुळे माध्यमिक शिक्षणाचा मोठ्या प्रमाणात प्रसार झाला. परंपरा जपूनच चालू ठेवली पाहिजे.-किशोरकुमार दरक, शिक्षणतज्ज्ञ