गर्भाचे लिंग शोधण्यात मदत करणाऱ्या ॲप्सवर बंदी घाला: सिव्हिल सर्जन राज्य सरकारला पत्र | पुणे बातम्या

पुणे : जिल्ह्यातील ताज्या लिंगनिर्धारण घोटाळ्याने तंत्रज्ञान आणि वैद्यकीय गैरव्यवहार यांचा पर्दाफाश केला असून त्यावर तातडीने कारवाई करण्याची मागणी केली आहे. आता, जिल्हा सिव्हिल सर्जन डॉ. नागनाथ येमपल्ले यांनी राज्य सरकारला कायदेशीर सुरक्षेला मागे टाकण्यासाठी चायनीज फोन ॲप्स, पोर्टेबल सोनोग्राफी मशिन आणि घरोघरी जाणाऱ्या “सेवा” वापरणाऱ्या प्रॅक्टिशनर्सची रिंग आढळल्यानंतर गर्भलिंग लिंग उघड करणाऱ्या मोबाइल ॲप्सवर बंदी घालण्याची विनंती राज्य सरकारला केली आहे.येमपल्ले म्हणाले, “प्री-कन्सेप्शन आणि प्री-नॅटल डायग्नोस्टिक टेक्निक्स (लिंग निवड प्रतिबंध) कायद्यांतर्गत कायदेशीर बंदी असतानाही, मोबाइल ॲप्सद्वारे गर्भाचे लिंग निर्धारण केले जात असल्याने, मी सरकारला अशा मोबाइल ॲप्सवर बंदी घालण्यासाठी आणि भविष्यात अशा घटना घडू नयेत यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्यासाठी पत्र लिहिले आहे.”अगदी अलीकडच्या प्रकरणात, कथित सूत्रधार हा इयत्ता बारावीचा विद्यार्थी आहे, जो अनैतिक BAMS प्रॅक्टिशनरसोबत काम करतो. अधिका-यांच्या म्हणण्यानुसार, सुमारे 15 इतर संशयित डॉक्टरांनी घरे आणि शेतात बेकायदेशीर स्कॅन केले. येमपल्ले म्हणाले, “शिरूर येथील ग्रामीण रुग्णालयाचे वैद्यकीय अधीक्षक डॉ. सचिन ज्ञानेश्वर धस यांच्यासह पोलिसांना ‘लाइफ केअर क्लिनिक’मध्ये अवैध प्रसवपूर्व लिंग निर्धारण चाचणी करण्यात येत असल्याची माहिती मिळाली होती. वरिष्ठ पोलिस निरीक्षक संतोष सोनवणे आणि एका पोलिस महिलेने कपल म्हणून काम केले आणि संबंधित एजंटशी संपर्क साधला. प्रसूतीपूर्व लिंग निर्धारण सोनोग्राफीसाठी त्यांना वाघोलीत भेटायला बोलावले होते.ते पुढे म्हणाले, “भ्रूण लिंग निर्धारण चाचणी करण्यासाठी, त्या व्यक्तीने एक सोनोग्राफी प्रोब मशीन आणि वाय-फाय द्वारे प्रोबला जोडलेला मोबाईल फोन वापरला जेव्हा ही प्रक्रिया ॲपवर दिसत होती. संशयिताला ताबडतोब ताब्यात घेण्यात आले आणि गर्भाचे लिंग निर्धारण आणि गर्भपातासाठी वापरलेले साहित्य जप्त करण्यात आले.”वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की, तांत्रिक प्रगतीमुळे बेकायदेशीर कारवायांवर अंकुश ठेवणे कठीण झाले आहे. “सोनोग्राफी मशीनची नोंदणी करणे बंधनकारक असताना, बेकायदेशीर असलेल्या पोर्टेबल मशीन्स आमच्या आवाक्याबाहेर आहेत. अशा पोर्टेबल मशीन्स आणि मोबाईल ॲप्समुळे गुन्हेगारांचा माग काढणे अधिक कठीण झाले आहे. ज्या महिलांना या प्रक्रियेतून जायचे आहे त्यांची प्रसूतीच्या तारखेपर्यंत प्रसूतीपूर्व काळजी (ANC) साठी आमच्या सिस्टममध्ये नोंदणी केलेली नाही. मी ग्रामीण रुग्णालयातील सर्व वैद्यकीय अधीक्षकांना सर्व नोंदणीकृत सोनोग्राफी केंद्रांची कसून तपासणी करण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. मात्र, नोंदणीकृत सोनोग्राफी केंद्रांमध्ये अशा बेकायदेशीर कारवाया होत नाहीत ही समस्या आहे. पोर्टेबल मशीन्स आणि ॲप्समध्ये हाताच्या तळहातावर लिंग निर्धारणाचे सूक्ष्मीकरण केले जाते, म्हणून या क्रियाकलाप घरांमध्ये किंवा शेतात होतात,” येमपल्ले स्पष्ट करतात.