ITF पत्राद्वारे प्रेरित, दिल्ली उच्च न्यायालयाने AITA निवडणुका “त्वरीत” घेण्याचे आदेश दिले

पुणे: आंतरराष्ट्रीय टेनिस महासंघाच्या (ITF) पत्राद्वारे आणलेल्या “समजतेचा” हवाला देत, दिल्ली उच्च न्यायालयाने ऑल इंडिया टेनिस असोसिएशन (AITA) च्या प्रशासकांना राष्ट्रीय क्रीडा कायदा, 2025 च्या अनुषंगाने नंतरचे उपविधी आणि संविधानाचा मसुदा तयार करण्यास पुढे जाण्याचे आणि 3 सप्टेंबर किंवा त्यापूर्वी निवडणुका घेण्याचे निर्देश दिले आहेत.18 जून रोजीच्या आपल्या अंतरिम आदेशात, उच्च न्यायालयाने AITA आणि राज्य संघटनांच्या अंतरिम कार्यकारी समितीसाठी (IC) प्रशासकाने तयार केलेल्या सुधारित घटनेला मुद्दाम आणि मान्यता देण्यासाठी 31 जुलैपर्यंत असाधारण सर्वसाधारण सभा (EGM) बोलावण्यासाठी आणि त्यानंतर निवडणुका घेण्यासाठी कालमर्यादा निश्चित केली.27 एप्रिलच्या न्यायालयाच्या आदेशाविरुद्ध आयसीने केलेल्या अपील आणि सोमदेव देववर्मन आणि पुरव राजा या दोन माजी खेळाडूंच्या प्रति-अपीलवर सुनावणी करणाऱ्या खंडपीठाने असे निरीक्षण नोंदवले की, दोन्ही पक्षांनी उपस्थित केलेल्या “महत्त्वपूर्ण प्रश्नांचा” “विचार करणे आवश्यक आहे” आणि योग्य वेळी ते हाताळले जातील.“तथापि, ITF ने 18.05.2026 रोजी मंत्रालयाला (क्रीडा आणि युवा व्यवहार) संबोधित केलेल्या पत्राचा विचार करून,” न्यायालयाने म्हटले, “एआयटीएच्या घटना/उपविधी (sic) मध्ये सुधारणा जलदपणे हाती घेणे हितकारक आणि न्यायाच्या हितासाठी मानले जाते”.ITF च्या पत्राचा तपशील सरकारच्या प्रतिज्ञापत्रातून समोर आला आहे, ज्यामध्ये जागतिक प्रशासकीय मंडळाने “AITA वरील आपली भूमिका” आणि 27 एप्रिलचा उच्च न्यायालयाचा आदेश स्पष्ट केला आहे, ज्याने प्रशासक (निवृत्त न्यायमूर्ती गीता मित्तल, जम्मू आणि काश्मीर उच्च न्यायालयाचे माजी मुख्य न्यायाधीश) यांची नियुक्ती केली आणि IC ला तिच्या देखरेखीखाली काम करण्याचे आदेश दिले.“ITF ने कबूल केले की AITA कार्यकारी समितीला अंतरिम आधारावर मान्यता देण्यात आली आहे आणि AITA घटना/उपनियमांमध्ये 30.06.2026 पर्यंत क्रीडा कायदा आणि क्रीडा प्रशासन नियमांच्या अनुषंगाने सुधारणा करणे आवश्यक आहे, त्यानंतर अशा सुधारणांच्या तीन महिन्यांच्या आत एजीएम होईल.“ITF ने विद्वान प्रशासकाच्या नियुक्तीची देखील नोंद केली आणि सूचित केले की, विद्वान प्रशासकाने निर्दोष निकालात नमूद केलेल्या वेळेपेक्षा पुढे चालू ठेवल्यास, ते AITA च्या सदस्यत्वाच्या स्थितीच्या पुनरावलोकनासह त्याच्या नियामक फ्रेमवर्क अंतर्गत कारवाईचा विचार करू शकते,” न्यायालयाच्या आदेशात मंत्रालयाच्या प्रतिज्ञापत्रातून उद्धृत केले गेले.त्यामुळे, कोर्टाने युद्ध करणाऱ्या पक्षांना “मिळाऊ आणि व्यवहार्य व्यवस्थेत” येण्याचे निर्देश दिले. घटनादुरुस्ती आणि निवडणुका घेणे हे “(त्यांच्या) हक्क आणि वादांना पूर्वग्रह न ठेवता” आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, प्रकरणातील अंतिम आदेशाच्या अधीन राहून असे निरीक्षण नोंदवले.त्यामुळे 14 ऑगस्टला सुनावणी तहकूब करण्यात आली.केस इतिहासदेववर्मन आणि राजा यांनी सप्टेंबर 2024 मध्ये दाखल केलेल्या रिट याचिकेतून या घडामोडी घडल्या आहेत, ज्यात आगामी AITA निवडणुकांना स्थगिती देण्याची मागणी करण्यात आली आहे कारण निवडणूक लढवणारे प्रचलित राष्ट्रीय क्रीडा संहितेचे, 2011 चे तसेच राहुल मेहरा यांनी ऑगस्ट 2016 च्या निर्णयाचे उल्लंघन केले होते आणि फेडरेशनने तशी पावले उचलली नाहीत.एआयटीएवर क्रीडा संहितेची अंमलबजावणी करण्यात अपयशी ठरल्याचे कारण देत या प्रकरणात केंद्र सरकारला पक्षकार बनवले.या प्रकरणाची सुनावणी करणाऱ्या एकल न्यायाधीशांच्या खंडपीठाने निवडणुका पुढे जाण्यास परवानगी दिली परंतु निकाल जाहीर न करण्याचे आणि सीलबंद लिफाफ्यात न्यायालयात सादर करण्याचे आदेश दिले. पदाधिकाऱ्यांचा पूर्वीचा संच, ज्यांचा कार्यकाळ सप्टेंबरपर्यंत संपला होता आणि काही प्रकरणांमध्ये 70 वर्षांची वयोमर्यादा पार केली होती, त्यांना पुढील निर्णय होईपर्यंत प्रभारी राहण्याची परवानगी देण्यात आली होती.27 एप्रिल 2026 च्या आदेशाने निवडणूक निकाल जाहीर करण्याची आणि निवडून आलेल्या पदाधिकाऱ्यांना पदभार स्वीकारण्याची परवानगी दिली परंतु प्रशासकाच्या देखरेखीखाली काम करण्याची परवानगी दिली.मात्र, या आदेशात निवडणुकीतील बेकायदेशीरपणाचा कोणताही संबंध नाही आणि त्यामुळे ताज्या वादाला तोंड फुटले आहे.अंतरिम समितीच्या आशयआपल्या अपीलमध्ये, IC ने अनेक कारणास्तव नियुक्ती आणि प्रशासकाच्या सतत पर्यवेक्षणाविरुद्ध गंभीर तक्रारी मांडल्या.IC ने म्हटले आहे की अस्पष्ट निवाड्यात “एआयटीए किंवा एआयटीए निवडणुकांच्या घटनेत कोणतीही बेकायदेशीरता आढळली नाही”, जे “रिट याचिकेतील मुख्य आव्हान” होते. अशा परिस्थितीत प्रशासकाची नियुक्ती केवळ “स्वायत्त समाजाच्या कारभारात न्यायालयीन हस्तक्षेप” असेच नाही तर कोणत्याही कायद्याद्वारे “अतिविकृत आणि असमर्थित” देखील होते.IC ने असा युक्तिवाद केला की “NSFs मधील प्रशासकांची नियुक्ती आंतरराष्ट्रीय क्रीडा संस्थांद्वारे तृतीय-पक्षाचा हस्तक्षेप म्हणून पाहिली जाते आणि अनेक प्रकरणांमध्ये, निलंबन किंवा मान्यता रद्द केली गेली आहे”, आणि FIFA द्वारे AIFF ची मान्यता रद्द केल्याचा आणि सर्वोच्च न्यायालयाने अलीकडील काळात प्रशासकाच्या नियुक्तीला स्थगिती दिल्याचा उल्लेख केला.आपल्या अंतिम समाधानात, IC ने सादर केले की AIFF च्या बाबतीत जेथे सर्वोच्च न्यायालयाने घटनेच्या कलम 142 मधून त्याचे अधिकार काढले होते, उच्च न्यायालयाला “एजीएमला विशिष्ट पद्धतीने मतदान करण्याचे निर्देश” देण्याचा अधिकार नव्हता.खेळाडूंची रिपोस्टदेववर्मन आणि राजा यांनी सादर केले की त्यांची याचिका केवळ शैक्षणिक हिताची नाही आणि प्रशासकाची नियुक्ती आवश्यक आहे कारण AITA ने 2000 पासून आपल्या घटनेत सुधारणा केली नाही.खेळाडूंनी, अधिकाराचा दावा करणाऱ्या पूर्वीच्या आणि होणाऱ्या पदाधिकाऱ्यांच्या सुनावणीदरम्यान दाखल केलेल्या अनेक अपीलांकडे लक्ष वेधून, “गुटबाजी” मुळे AITA ची निर्णय प्रक्रिया बिघडली होती आणि म्हणून “घटना दुरुस्ती आणि कायदेशीर प्रशासन पुनर्संचयित करण्यासाठी प्रशासक आवश्यक होता”.त्यांनी खंडपीठावर ठसा उमटवला की कायदेशीरपणाची त्यावेळी “लागू असलेल्या कायद्याच्या विरूद्ध चाचणी” करावी लागते आणि “रेकॉर्डवरील सामग्री … अनेक निवडून आलेले सदस्य अपात्र ठरवले जाऊ शकतात हे दाखवून दिले.”सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, त्यांनी सादर केले की 2026 मध्ये अस्तित्वात आलेला संसदेचा कायदा 2024 मध्ये “कथितपणे बेकायदेशीरपणे आयोजित केलेल्या निवडणुकीचे प्रमाणीकरण करू शकत नाही”.खेळाडूंनी 2017 च्या AIFF प्रकरणाचाही संदर्भ दिला, ज्यामध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने “न्यायालयाने नियुक्त केलेल्या प्रशासकांना विरोध करण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय संस्थांद्वारे मान्यता रद्द करण्यासाठी परिस्थिती निर्माण करण्यापासून NSF ला सावध केले”.