धुळे-सोलापूर राष्ट्रीय महामार्ग प्रकल्पाशी संबंधित ३१० कोटींच्या भूसंपादन घोटाळ्यात बीडच्या माजी जिल्हाधिकाऱ्यांना अटक

छत्रपती संभाजीनगर: धुळे-पूर-जिल्ह्यातील बीड-नॅशनल हायवे पासिंग प्रकल्पाच्या भूसंपादनात वाढीव मोबदला देण्यासाठी बनावट बॅकडेटेड ऑर्डर, बनावट फाईल्स आणि कागदपत्रांचा समावेश असलेल्या ३१० कोटी रुपयांच्या कथित घोटाळ्याप्रकरणी आयएएस अधिकारी आणि बीडचे माजी जिल्हाधिकारी अविनाश प्रभाकर पाठक (५५) यांना गुरुवारी त्यांच्या लातूर येथील निवासस्थानातून अटक करण्यात आली.पाठक हा या प्रकरणात अटक झालेला चौथा संशयित आहे. बीडचे सहाय्यक पोलीस अधीक्षक व्यंकट राम म्हणाले, “आम्ही लातूर न्यायालयातून ट्रान्झिट रिमांड मिळवला असून पाठकला शुक्रवारी बीड येथील न्यायालयात हजर करून त्याची कोठडी मागितली जाईल.”या प्रकरणाचा तपास करणाऱ्या एसआयटीचे प्रमुख असलेले अतिरिक्त पोलिस अधीक्षक सचिन पांडकर यांनी TOI ला सांगितले, “अटक केलेल्या आरोपींकडून जप्त केलेल्या सेलफोन कॉल रेकॉर्ड आणि रेकॉर्डिंगचे तांत्रिक विश्लेषण, पाठकच्या हस्ताक्षर आणि स्वाक्षरीच्या नमुन्यांची फॉरेन्सिक तपासणी, आम्हाला त्यांची भूमिका निश्चित करण्यात मदत झाली. तांत्रिक आणि कागदोपत्री पुराव्याच्या आधारे पाठकला पुढील चौकशीसाठी ताब्यात घेण्यात आले.“पाठक यांचा बीड जिल्हाधिकारी म्हणून कार्यकाळ पूर्ण झाल्यानंतर त्यांची राज्याच्या मत्स्यव्यवसाय विभागात बदली करण्यात आल्याचे पांडकर यांनी सांगितले. सध्या त्यांच्याकडे कोणतेही पद नाही.गेल्या वर्षी नोव्हेंबरमध्ये, पाठकचे उत्तराधिकारी विवेक जॉन्सन यांनी स्थापन केलेल्या चौकशी समितीने सुरुवातीला गुन्हेगारी कट आणि इतरांसह राज्य कर्मचाऱ्यांचा समावेश असलेल्या रॅकेटद्वारे 73.4 कोटी रुपयांचा गैरव्यवहार स्थापित केला होता. त्यानंतरच्या तपासात कथित गैरव्यवहाराची रक्कम 310 कोटी रुपयांवर गेली.बीडमधील शिवाजीनगर पोलिसांनी महसूल अधिकाऱ्याच्या तक्रारीच्या आधारे 19 नोव्हेंबर 2025 रोजी एफआयआर नोंदवला. त्यानंतर पोलिसांनी सहायक महसूल अधिकारी संजय हांगे, कंत्राटी ऑपरेटर शेख अजहर शेख बाबू आणि सेवानिवृत्त कर्मचारी (कंत्राटीवरील) त्र्यंबक पिंगळे यांना अटक केली. ते न्यायालयीन कोठडीत तुरुंगात आहेत.लातूरचे पोलिस अधीक्षक अमोल तांबे यांनी गुरुवारी TOI ला सांगितले की, “माजी जिल्हाधिकाऱ्यांना अटक करण्यात मदत करण्यासाठी बीड येथील एका विशेष पथकाने आज (गुरुवारी) सकाळी आमच्याशी संपर्क साधला. कायद्यानुसार अटक करण्यासाठी आमची टीम बीड पोलिसांसोबत होती.”पोलिसांनी भारतीय न्याय संहिता (BNS), भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायदा, 1988 आणि लवाद आणि सामंजस्य कायदा, 1996 च्या संबंधित कलमांतर्गत गुन्हे दाखल केले आहेत, असा दावा केला आहे की या प्रकरणात बनावट लवाद आणि राष्ट्रीय महामार्ग 2 (NH1) प्रकल्प (NH1) प्रकल्पासाठी भूसंपादनाच्या संदर्भात जारी केलेल्या अपील आदेशांचा समावेश आहे.एसआयटी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, या प्रकरणात आतापर्यंत 10 आरोपींची नावे आहेत आणि त्यापैकी तिघांवर आरोपपत्र दाखल करण्यात आले आहे. पोलिसांनी सांगितले की, तक्रारदार आणि साक्षीदारांचे जबाब नोंदवण्यात आले आहेत, तर पुरावा म्हणून सीसीटीव्ही फुटेज, व्हिडिओ, ऑडिओ क्लिप, रजिस्टर आणि इतर कागदपत्रे जप्त करण्यात आली आहेत.बीडचे जिल्हाधिकारी विवेक जॉन्सन आणि वरिष्ठ महसूल अधिकाऱ्यांनी भूसंपादन समन्वय कार्यालय, जायकवाडी प्रकल्प भूसंपादन कार्यालय आणि बीड येथील उपविभागीय कार्यालयातील नोंदींची तपासणी केल्यानंतर कथित अनियमितता उघडकीस आली. संशयितांच्या फाईल्स आणि सेलफोन संभाषणांच्या छाननीदरम्यान, अधिकाऱ्यांना कथितपणे बॅकडेट ऑर्डर तयार करण्याचे वारंवार संदर्भ आढळले. त्यानंतर स्थापन करण्यात आलेल्या समितीला प्राथमिक चौकशीत आढळून आले की 1 मार्च ते 17 एप्रिल 2025 या कालावधीत 154 प्रकरणांमध्ये तत्कालीन जिल्हाधिकाऱ्यांचे नाव, पद आणि कथित स्वाक्षरी वापरून बनावट आदेश जारी करण्यात आले होते.अधिका-यांनी सांगितले की, सुमारे 241.62 कोटी रुपयांची वाढीव भरपाई दर्शविणारे बनावट आदेश तयार करण्यात आले होते. यापैकी सुमारे 73 कोटी रुपये भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाकडून निधी प्राप्त झाल्यानंतर भूसंपादन कार्यालयामार्फत कथितरित्या सोडण्यात आले आणि वितरित करण्यात आले. चौकशीत पुढे असे आढळून आले की 17 एप्रिल 2025 रोजी अनेक लवादाचे आदेश कथितपणे अधिकृत नोंदवहीत किंवा कार्यवाहीच्या नोंदींमध्ये योग्य नोंदीशिवाय पारित करण्यात आले होते. अशा सुमारे 50 आदेशांमध्ये, प्राधिकरणासमोर उपस्थित असलेल्या पक्षांच्या कथित स्वाक्षरी नसल्या, ज्यामुळे प्रक्रियेच्या सत्यतेवर संशय निर्माण झाला.