POSH कायद्याचे पालन तपासण्यासाठी सरकार कामाच्या ठिकाणी तपासणीला अधिकृत करते

पुणे : कामाच्या ठिकाणी महिलांचा लैंगिक छळ (प्रतिबंध, प्रतिबंध आणि निवारण) कायदा, 2013, महिलांसाठी कामाच्या ठिकाणी सुरक्षा बळकट करण्यासाठी अनुपालनासाठी आस्थापनांची तपासणी करण्यासाठी राज्य सरकारने अधिकाऱ्यांचे विस्तृत नेटवर्क अधिकृत केले आहे.महिला व बालविकास विभागाने 14 मे रोजी जारी केलेल्या शासकीय परिपत्रकाद्वारे जिल्हा अधिकारी, महिला व बालकल्याण अधिकारी, संरक्षण अधिकारी, परिविक्षा अधिकारी, बालविकास प्रकल्प अधिकारी, जिल्हा समन्वय अधिकारी आणि अंगणवाडी पर्यवेक्षकांना शासकीय, निमशासकीय आणि खाजगी आस्थापनांमध्ये तपासणी करण्याचे अधिकार दिले आहेत. “जीआर (शासकीय ठराव) स्पष्टपणे सांगते की, “तपासणीसाठी सर्व अधिकारी आणि अधिकाऱ्यांनी प्रत्यक्ष तपासणी केली पाहिजे. महिला व बाल विकास विभागाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले.महिला आणि बाल विकास आयुक्त, पुणे यांची संपूर्ण महाराष्ट्रात POSH अनुपालनाची अंमलबजावणी, देखरेख आणि समन्वय यासाठी राज्य नोडल अधिकारी म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.पॉश कायद्याच्या चुकीच्या अंमलबजावणीबद्दल वाढत्या चिंतेच्या पार्श्वभूमीवर हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. 10 किंवा अधिक कर्मचारी असलेल्या प्रत्येक कामाच्या ठिकाणी लैंगिक छळाच्या तक्रारींचे निराकरण करण्यासाठी अंतर्गत समिती (IC) स्थापन करणे अनिवार्य आहे. राज्य सरकारने आस्थापनांना केंद्राचे SHe-Box पोर्टल त्यांच्या सिस्टममध्ये समाकलित करण्याचे आणि वार्षिक अनुपालन अहवालांसह IC चे तपशील ऑनलाइन अपलोड करण्याचे निर्देश दिले आहेत.परिपत्रकानुसार, संस्थांनी औपचारिक POSH धोरणे स्वीकारली आहेत का, IC ची स्थापना केली आहे, अनिवार्य बाह्य NGO सदस्यांची नियुक्ती केली आहे का, कर्मचारी जागरुकता आणि संवेदना कार्यक्रम आयोजित केले आहेत आणि योग्य तक्रार निवारण यंत्रणा स्थापन केली आहे का, याचे निरीक्षण पथके मूल्यांकन करतील. POSH कायद्याच्या तरतुदींचे उल्लंघन करणाऱ्या आस्थापनांना कायद्याच्या कलम 26 अंतर्गत दंडात्मक कारवाईला सामोरे जावे लागू शकते, असा इशारा यात दिला आहे.अधिका-यांनी सांगितले की तपासणी पथके चौकशी दरम्यान गोपनीयता राखत आहेत का, 90 दिवसांच्या मुदतीत तपास पूर्ण करत आहेत आणि तक्रारकर्त्यांना आवश्यक असेल तिथे अंतरिम दिलासा देत आहेत का ते तपासतील.परिपत्रकाशी संलग्न केलेल्या तपासणी चेकलिस्टमध्ये 30 पेक्षा जास्त अनुपालन मापदंडांचा समावेश आहे, ज्यात कामाच्या ठिकाणी POSH धोरणांचे सार्वजनिक प्रदर्शन, ICs मध्ये किमान 50% महिला सदस्य आणि तक्रार निवारण प्रणालीचे प्रभावी कार्य यांचा समावेश आहे. परिपत्रक POSH कायद्याच्या कलम 16 अंतर्गत तरतुदींचे पुनरावृत्ती करते, चौकशी प्रक्रियेदरम्यान तक्रारकर्ते, प्रतिवादी आणि साक्षीदारांच्या ओळखीबद्दल कठोर गोपनीयता अनिवार्य करते.राज्याने जिल्हास्तरीय महिला आणि बाल विकास अधिकारी, बाल विकास प्रकल्प अधिकारी, जिल्हा समन्वय अधिकारी आणि संरक्षण अधिकारी यांना तपासणी यंत्रणेखाली औपचारिकपणे आणून अंमलबजावणीची चौकट रुंद केली आहे. अधिका-यांनी सांगितले की तीव्र तपासणी आणि देखरेख मोहिमेचा उद्देश नियोक्ता आणि संस्थांमध्ये जबाबदारी मजबूत करताना राज्यभर सुरक्षित आणि अधिक लैंगिक-संवेदनशील कार्यस्थळे सुनिश्चित करणे हे आहे.